يكي از استدلال‌ها در زمينه قابل پيش‌بيني بودن پيروزي دور اول دكتر احمدي‌نژاد و شكست ميرحسين موسوي كه تاكنون وي و حاميانش هيچ پاسخي به آن نداده‌اند، نتايج نظرسنجي‌هايي بود كه پيش از انتخابات از سوي مراكز مختلف افكارسنجي انجام شد.

به گزارش رجانيوز، نكته قابل توجه در اين نظرسنجي‌ها آن بود كه با وجود آنكه توسط مراكز مختلف و با گرايش‌هاي سياسي بعضاً متضاد انجام شده بود، در نتايج تمامي آن‌ها، دكتر احمدي‌نژاد با رأي بالاتر از 50 درصد (حدود 60 درصد) پيروز دور اول دانسته شده و رأي موسوي نيز در حدود 30 درصد پيش‌بيني شده بود.

رجانيوز در حالي كه پيش از اين نظرسنجي‌هايي از مركز تحقيقات صداوسيما، اداره پژوهش خبرگزاري جمهوري اسلامي (ايرنا) و يك نهاد امنيتي را منتشر كرده بود، اما نتيجه نظرسنجي 2 روز قبل از انتخابات، مركز افكارسنجي جهاد دانشگاهي (ايسپا) از اين جهت كه به لحاظ سياسي گرايش غيرقابل انكاري به صورت سنتي در جهاد دانشگاهي به طيف چپ سياسي وجود دارد، حائز اهميت است.

بنا بر نتايج اين نظرسنجي كه در روزهاي 19 و 20 خرداد انجام شد و با ذكر عنوان محرمانه، از انتشار نتايج آن حتي بعد از انتخابات و اعلام نتايج رسمي انتخابات خودداري كرده‌اند، از ميان نمونه آماري كه تا آن تاريخ براي شركت در انتخابات تصميم به مشاركت گرفته بودند، 56،2 درصد گفته‌اند به احمدي‌نژاد و 29،8 درصد به موسوي رأي مي‌دهند كه در مقايسه با نتايج نهايي مشخص مي‌شود كه رأي هر دوي اين كانديداها بين 4 تا 5 درصد كمتر ارزيابي شده بود كه اين ميزان خطا در نظرسنجي‌هاي معتبر پذيرفته است.

رجانيوز، برخي از بخش‌هاي اين نظرسنجي را عيناً منتشر مي‌كند تا بلكه موسوي و حاميانش با دقت در نتايج نظرسنجي مركزي كه از حيث سياسي به وي گرايش داشته است، نسبت به ادامه‌ي طرح ادعاهاي غيرمستند خود تأمل كنند.

جامعه آماری و اندازه نمونه

جامعه آماری این طرح کلیه شهروندان بالای 18 سال ایرانی از کلیه اقشار وگروه های اجتماعی در زمان اجرای طرح است. شیوه نمونه گیری این نظرسنجی به صورت چند مرحله ای (طبقه ای- خوشه ای) و در سطح ملی است.

نمونه تحت بررسی در این مطالعه شامل 13907 نفر از شهروندان ایرانی می باشد که توزیع آن در استان های مختلف در جدول شماره 1 آمده است. لازم به ذکر است تا لحظه تدوین گزارش، اطلاعات مربوط به استان های کرمان و بوشهر دریافت نشده است.

جدول 1- توزيع فراواني پاسخگويان به تفکيک استان محل سکونت

سن

میانگین سنی نمونه 36.29 سال بوده است. توزیع سنی پاسخگویان در گروه های مختلف سنی به شرح زیر بوده است:

جدول2- توزيع فراواني پاسخگويان به تفکيک سن و محل سکونت

28.3 درصد پاسخگویان در گروه سنی 25-18 سال، 27.4 درصد در گروه سنی 35-26 سال، 19 درصد در گروه سنی 45-36 سال، 13.6 درصد در گروه سنی 55-46 سال و 11.1 درصد بالای56 سال سن داشتند.

تحصیلات

توزیع پاسخگویان در مقاطع مختلف تحصیلی بدین گونه است: 8.9 درصد پاسخگویان بی سواد، 15درصد دارای تحصیلات ابتدایی، 9درصد راهنمایی، 42.1 درصد دارای تحصیلات متوسطه و دیپلم، 21.8 درصد کاردانی و کارشناسی و همچنین 1.7 درصد پاسخگویان دارای تحصیلات تکمیلی بوده اند.

جدول 3- توزيع فراواني پاسخگويان برحسب تحصيلات

یافته های نظرسنجی

در این بخش یافته های نظرسنجی ارائه خواهد شد.

1- پیگیری برنامه های انتخاباتی صدا و سیما

به عنوان اولین سؤال از پاسخگویان پرسیده شد که "شما تا چه اندازه برنامه های صدا و سیما درخصوص انتخابات را پیگیری می کنید؟" در کل 63.5 درصد پاسخگویان گفته اند که به میزان زیاد و خیلی زیاد اخبار انتخابات را پیگیری می کنند و در مقابل 17.6 درصد افراد خیلی کم و کم، اخبار انتخابات را پیگیری می کنند.

جدول4- ميزان دنبال کردن برنامه‌هاي صدا و سيما درخصوص انتخابات رياست جمهوري

2- صداقت کاندیداها در مناظره‌های تلویزیونی

با توجه به مناظره های کاندیداهای مختلف که در روزهای گذشته از تلویزیون پخش شده بود، از پاسخگویان پرسیده شد که "به نظر شما در این مناظره کدامیک از این دو نفر صداقت بیشتری داشت؟"

جدول شماره 5- توزيع جمعيت نمونه برحسب پذيرش ديدگاه‌ها و صحبت‌هاي کانديداها

نتایج به‌دست آمده از این سؤال در جدول بالا نشان داده شده است. با توجه به این که پربیننده ترین مناظره، مناظره آقایان احمدی نژاد و موسوی بود، 55.8 درصد از پاسخگویان بیان داشته اند که آقای احمدی نژاد در این مناظره صادق تر بوده و 35.4درصد افراد بر این عقیده بوده اند که آقای موسوی صادق تر بوده است.

3- مشارکت

برای برآورد میزان مشاركت در انتخابات، از پاسخگویان پرسیده شد "شما برای شرکت در انتخابات آینده ریاست جمهوری چه تصمیمی گرفته اید؟" 71.7 درصد پاسخگویان گفته اند که قطعاً در انتخابات خردادماه شرکت خواهند نمود. همچنین 17.1 درصد اعلام نموده اند به احتمال زیاد در انتخابات شرکت می کنند. 5.6 درصد گفته اند هنوز در این مورد هیچ تصمیمی نگرفته اند. 1.6 درصد نیز گفته اند که احتمال کمی دارد در انتخابات شرکت کنند و در نهایت 3.1 درصد اعلام نموده اند که به هیچ وجه در انتخابات ریاست جمهوری شرکت نمی کنند.

در مقایسه با نظرسنجی های گذشته باید گفت که درصد پاسخگویانی که بیان داشته اند قطعاً در انتخابات شرکت خواهند کرد، افزایش یافته است و در مقابل نسبت افرادی که بیان کرده اند که به هیچ وجه در انتخابات شرکت نخواهند کرد، نسبت به نظرسنجی های گذشته کاهش یافته است.

جدول شماره 6- توزيع فراواني پاسخگويان برحسب ميزان مشارکت در انتخابات خردادماه

4- رأی نامزدهای ریاست جمهوری

برای برآورد رأی نامزدهای انتخابات و تعیین موقعیت و جایگاه آنها در افکار عمومی اقدام به سنجش آرای آنها نموده ایم. در جدول شماره 7 توزیع آرای نامزدها نشان داده شده است.

لازم به ذکر است در برخی استانها برای امکان ارائه برآورد استانی، نمونه اختصاص یافته به استان بیش از سهم متناسب با جمعیت آن می باشد لذا برای محاسبه آراء در کل کشور باید درصد آرای کاندیداها در هر استان به هر وسیله نسبت جمعیت واجدین شرایط آن استان نسبت به کل جمعیت واجدین شرایط تعدیل شود. براین اساس باید ستون برآورد وزنی آراء کاندیداها ملاک رأی آنها قرار گیرد.

جدول شماره 7- توزيع جمعيت نمونه برحسب رأي به نامزدهاي رياست جمهوري

همانگونه که در جدول شماره 7 مشاهده می شود براساس درصد آرای وزنی در کل نمونه آماری آقای احمدی نژاد با 49.7 درصد، آقای موسوی با 31.6 درصد، آقای رضایی با 4.7 و آقای کروبی با 2.4 درصد در رتبه های اول تا چهارم نظرسنجی در بین شهروندان ایرانی قرار دارند. لازم به ذکر است که در بین کاندیداها آرای آقای احمدی نژاد در مناطق روستانی بیش از مناطق شهری است.

اما وقتی در بین پاسخگویان که گفته اند قطعاً در انتخابات شرکت خواهند کرد، نتایج را بررسی کنیم، براساس درصد آرای وزنی آقای احمدی نژاد با 54.4 درصد، آقای موسوی با 31.7 درصد، آقای کروبی با 3.9 درصد وآقای رضایی با 1.8 درصد در رتبه های اول تا چهارم قرار می گیرند.

جدول شماره 8- توزيع جمعيت نمونه برحسب رأي به نامزدهاي رياست جمهوري در بين پاسخگوياني که قطعاً درانتخابات شرکت مي کنند.

آرای استانی کاندیداها در بین پاسخگویانی که قطعاً در انتخابات شرکت خواهند کرد نیز به شرح جدول زیر می باشد:

جدول شماره 9- توزيع جمعيت نمونه برحسب استان و رأي به نامزدهاي رياست جمهوري در بين پاسخگوياني که قطعاً در انتخابات شرکت مي کنند.

5- پاسخگویان به چه کاندیداهایی به هیچ وجه رأی نمی دهند؟

از پاسخگویان در سؤال بعدی پرسیده شده "به کدامیک از کاندیداها به هیچ وجه رأی نخواهد داد"؟

جدول شماره 10- توزيع جمعيت نمونه برحسب کانديداهايي که قطعاً به آن رأي نمي دهند.

با توجه به اظهارنظر پاسخگویان، آقای موسوی با 20.5درصد و آقای کروبی با 51.4 درصد به ترتیب کمترین و بیشترین رأی منفی را به خود اختصاص داده اند. با مقایسه نتایج این سؤال با نظرسنجی های قبلی می توان گفت که فقط از آرای منفی آقای رضایی کاسته شده و به آرای منفی سایر کاندیداها افزوده شده است.

6- دیدگاه پاسخگویان در مورد مشارکت مردم

براساس نظر 81.2 درصد پاسخگویان، مردم به میزان زیاد و خیلی زیاد در انتخابات شرکت خواهند کرد. 8.3درصد نیز اعتقاد داشته اند که مردم تاحدودی در انتخابات شرکت خواهند کرد و 2 درصد پاسخگویان نیز مشارکت مردم را در انتخابات کم و خیلی کم ارزیابی کرده اند.

جدول شماره 11- ميزان مشارکت مردم از ديدگاه پاسخگويان

7- ارزیابی پاسخگویان از رأی مردم به نامزدها

47.8 درصد پاسخگویان بر این باورند که بیشتر مردم به آقای احمدی نژاد رأی خواهند داد. اما از نظر 28.7 درصد پاسخگویان بیشتر مردم به آقای موسوی رأی خواهند داد.

جدول شماره 12- آراي مردم به کانديداها از ديدگاه پاسخگويان

* - با توجه به اين که اسامي بعضي از کانديداهايي که در نظرسنجي هاي قبلي مطرح بوده اند، در نظرسنجي هاي بعدي حذف شده اند، جمع کل بعضي از جداول کمتر از 100 مي باشد.